Umhverfistofnun - Logo

Blikastaðakró - Leiruvogur

Mynd: Ingibjörg M. Bjarnadóttir Mynd: Ingibjörg M. Bjarnadóttir

Samstarfshópur, sem skipaður er fulltrúum Umhverfisstofnunar, fulltrúum Reykjavíkurborgar og Mosfellsbæjar sem einnig eru landeigendur og fulltrúa frá umhverfis-, orku- og loftlagsráðuneytinu,  hefur unnið að undirbúningi friðlýsingar Blikastaðakróar-Leiruvogs, í samræmi við málsmeðferðarreglur  náttúruverndarlaga. 

 

Verndargildi svæðisins

Umrætt svæði liggur á mörkum Reykjavíkur og Mosfellsbæjar og felst verndargildi þess í grunnsævi, víðáttumiklum leirum og miklum sjávarfitjum. Svæðið er mikilvægt fuglasvæði, einkum á fartíma margæsa og rauðbrystinga á vorin sem og fæðusvæði fyrir sendlinga að vetri og ná tegundirnar þá alþjóðlegum verndarviðmiðum. Fjörusvæðin einkennast af fjölbreyttum vistgerðum, leirum, þangfjörum, kræklingaáreyrum og sandfjörum sem eru lífauðugar og laða að fjölbreytt fuglalíf. Stórir hópar fuglar dvelja þar allan ársins hring. Í leirusetinu er ríkulegt samfélag sjávarhryggleysingja m.a. ýmis skeldýr og burstaormar, þ.m.t. hinn sjaldgæfi risaskeri. Landselir eru tíðir gestir á svæðinu. Svæðið er mikilvægt og vinsælt útivistarsvæði og þar er tilkomumikið útsýni.

Aðliggjandi svæðinu er friðlandið Varmárósar sem friðlýst var árið 1980, en svæðið er að öðru leyti allt á skrá yfir alþjóðlega mikilvæg fuglasvæði og er svæði nr. 131 á náttúruminjaskrá, Leiruvogur ásamt óshólmum Leirvogsár, strandlengju, fjörum, grunnsævi, strandgróðri og fuglalífi. Þá er svæðið einnig hluti af svæði nr. 130 á náttúruminjaskrá, Blikastaðakró og Úlfarsá auk þess að vera hluti af tillögu Náttúrufræðistofnunar Íslands  sem svæði á framkvæmdaáætlun (B-hluta) náttúruminjaskrár í samræmi við lög nr. 60/2013 um náttúruvernd. 

Votlendi, leirur og fitjar svæðisins njóta jafnframt sérstakrar verndar skv. 61. gr. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd.

Svæðið er  4,47 km2 að stærð. 

Mynd: Sigríður Kristinsdóttir
Mynd: Sigríður Kristinsdóttir

Markmið friðlýsingarinnar

Markmiðið með friðlýsingu svæðisins er að viðhalda og vernda til framtíðar náttúrulegt ástand mikilvægs búsvæðis fugla og sjávarhryggleysingja auk líffræðilegrar fjölbreytni þess þannig að það fái þróast samkvæmt náttúrulegum lögmálum sínum og á eigin forsendum. Friðlýsingin miðar einnig að því að treysta útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi svæðisins.

Áform um friðlýsingu auglýst 12. júlí 2021

Áform um friðlýsingu Blikastaðakróar-Leiruvogs sem friðlands, sbr. 49. gr. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd, voru auglýst þann 12. júlí 2021, í samræmi við málsmeðferðarreglur 2. og 3. mgr. 36. gr., sbr. 2. mgr. 38. gr. laganna en gert er ráð fyrir að svæði sem ekki er á framkvæmdaáætlun náttúruminjaskrár skuli kynnt sérstaklega.
Auglýsing um áformin var birt í Lögbirtingarblaðinu, vefmiðli Morgunblaðsins, vefmiðli Mosfellings og á heimasíðu og facebooksíðu Umhverfisstofnunar, auk þess sem hagsmunaaðilum var sent bréf þar sem upplýst var um auglýsinguna, hvar hana var að finna og á hvaða tíma gafst tækifæri til að gera athugasemdir. Frestur til að skila inn athugasemdum var til og með 10. ágúst 2021.
Alls bárust erindi frá 10 aðilum á kynningartíma áforma. Gerð er grein fyrir þeim athugasemdum/ábendingum sem bárust ásamt viðbrögðum samstarfshópsins við þeim í Umsögn um athugasemdir sem bárust á kynningartíma áforma um friðlýsingu Blikastaðakróar- Leiruvogs.

Frekara samráð var haft við Vegagerðina og Flugklúbb Mosfellsbæjar varðandi nánari afmörkun svæðisins og var horft til þeirrar afmörkunar við gerð tillögu að friðlýsingaskilmálum fyrir svæðið.


Tillaga að friðlýsingu auglýst 1. apríl 2022

Tillaga að friðlýsingu Blikastaðakróar-Leiruvogs sem unnin var af samstarfshópnum var lögð fram til kynningar, ásamt framangreindu korti, þann 1. apríl 2022, í samræmi við 39. gr. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd. Frestur til að senda inn athugasemdir og ábendingar var til og með 17. maí 2022. Tillagan var send sveitarfélögunum Mosfellbæ og Reykjavíkurborg sem einnig eru landeigendur og þeim kynntur réttur til bóta. Tillagan var einnig send samráðs- og hagsmunaaðilum sem málið gæti varðað og sérstaklega var óskað eftir umsögnum fagstofnana sem ekki áttu sæti í samstarfshópnum. Auk þess var tillagan auglýst á vef Umhverfisstofnunar og Facebook síðu Umhverfisstofnunar.

Mynd: Ingibjörg M. Bjarnadóttir

Mynd: Ingibjörg M. Bjarnadóttir

Næstu skref:

Þegar athugasemdafresti lauk hinn 17. maí sl. höfðu erindi borist frá 7 aðilum. Samstarfshópurinn mun fara yfir þau erindi og gera grein fyrir þeim og viðbrögðum við þeim í sérstakri greinargerð þar um. Greinargerðin verður gerð aðgengileg þegar hún liggur fyrir.
Umhverfisstofnun ber að vísa tillögu að friðlýsingarskilmálum fyrir svæðið og afmörkun þess, til umhverfis-, orku- og loftlagsráðherra til ákvörðunar og gera ráðherra grein fyrir hvort náðst hafi samkomulag um friðlýsinguna við hlutaðeigandi aðila, sbr. 2. mgr. 39. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd.

Frekari upplýsingar veita Eva B. Sólan (evasolan@ust.is) og Davíð Örvar Hansson (davidh@ust.is) eða í síma 591-2000

Tengd skjöl: