Vatn er samvinna

Þegar rignir sem mest hér á Íslandi getur verið auðvelt að gleyma því að það eru ekki allir jafnheppnir og við Íslendingar, sem eigum nóg af fersku neysluvatni. En staðreyndin er sú að daglega deyja þúsundir manna í heiminum úr sjúkdómum sem tengjast skorti á vatni og hreinlæti.  Rúmlega 2 milljarðar jarðarbúa hafa ekki aðgang að hreinu drykkjarvatni og tvöfalt fleiri eða 4,3 milljarðar hafa ekki aðgang að viðunandi salernis- og hreinlætisaðstöðu. Eitt af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna, sem samþykkt voru árið 2015, er að tryggja aðgengi allra jarðarbúa að hreinu vatni og hreinlætisaðstöðu, auk þess að stuðla að sjálfbærri nýtingu vatns. Um er að ræða heimsmarkmið nr. sex sem nefnist „Hreint vatn og hreinlætisaðstaða“

Ríkisstjórn Íslands hefur sett í forgang að vinna að auknum vatnsgæðum á Íslandi með því að draga úr mengun, útiloka óæskilega sorplosun, auka skólphreinsun frá þéttbýli og lágmarka losun hættulegra efna út í umhverfið. Auk þess verði stuðlað að verndun og endurheimt vatnavistkerfa og koma á stjórnun vatnsauðlinda sem verði samþætt á öllum sviðum. Innleiðing á samræmdri stjórnun vatns á Íslandi(stjórn vatnamála) er mikilvægt skref í verndun vatnsauðlindarinnar til framtíðar. Mikilvægt er að Ísland geti fylgst með gæðum vatns um allt land og uppfyllt alþjóðlegar skuldbindingar um gæði þess. Samkvæmt tilskipuninni er markmið allra Evrópulanda að yfirborðsvatn og grunnvatn sé í  viðvarandi góðu ástandi. Tilskipunin nær yfir grunnvatn og allt yfirborðsvatn (þ.e. straumvötn, stöðuvötn og strandsjó).

Umhverfisstofnun sér um innleiðingu á vatnatilskipun, en að henni koma einnig fagstofnanir á borð við Hafrannsóknastofnun, Veðurstofu Íslands og Náttúrufræðistofnun Íslands. Janframt gegna heilbrigðiseftirlit sveitafélaganna mikilvægu hlutverki við innleiðinguna ásamt ýmsum öðrum aðilum s.s. Náttúrufræðistofu Kópavogs, Náttúrurannsóknastöðin við Mývatn, Matís, Jarðvísindastofnun Háskólans, Orkustofnun og Matvælastofnun. Tvær ráðgjafanefndir starfa á landsvísu innan stjórnar vatnamála, annars vegar ráðgjafanefnd hagsmunaaðila og hinsvegar ráðgjafanefnd fagstofnanna og eftirlitsaðila ásamt fjórum vatnasvæðanefndum. Stjórn vatnamála er því heildstætt stjórnkerfi sem teygir anga sína allt frá almenningi til ráðuneyta með það sameiginlega markmið að viðhalda og bæta gæði vatns. Staðreyndin er sú að vatnsauðlindin kemur okkur öllum við og þurfa allir að leggja sitt á vogaskálarnar til að vernda hana.