Álag á vatn

Álag á vatn getur verið af ýmsum toga og haft marvíslegar afleiðingar fyrir vistkerfi jarðar. Umsvif manna geta valdið álagi á ferskvatn og strandsjó t.d álag frá þéttbýli og má þar helst nefna álag vegna fráveitu og ýmiskonar efnamengun. Jafnframt skapast álag á vatn í tengslum við landbúnað og iðnað, rotþrær, framræslu lands, áburðanotkun, dreifðar byggðir og frístundabyggðir.

Gjarnan er í þessu samhengi rætt um punkt losun og dreifða losun. Með punkt losun er átt við afmarkaða uppsprettu mengunar s.s. útrásarop fráveitu frá þéttbýli eða starfsleyfisskyldri starfsemi. Dreifð losun í vatn er hins vegar losun sem ekki er hægt að afmarka á ákveðnum stað s.s. frá landbúnaði eða dreifðri byggð, auk óbeinnar losunar t.d. af völdum afrennslis af þéttum flötum s.s. húsþökum og götum í þéttbýlum. Álag á vatn getur jafnframt verið vatnsformfræðilegt álag  t.d. breytingar á rennsli straumvatns s.s. vegna vatnsaflsvirkjana og á strandlengjum vegna hafna, landfyllinga og þverana fjarða. Álag á vatn getur haft neikvæð áhrif með því að rýra notagildi vatns eða breyta efna- og eðlisþáttum og lífríki vatns.

Á Íslandi er unnið að innleiðingu vatnatilskipunar, (Directive 2000/60/EC). undir heitinu „Stjórn vatnamála “. Umhverfisstofnun fer með umsjón innleiðingarinnar en meginmarkmið tilskipunarinnar er að stuðla að verndun vatns og vistkerfa þess og þannig hafa bein áhrif á að minnka álag á vatn.  Samkvæmt tilskipuninni er markmið allra Evrópulanda að yfirborðsvatn og grunnvatn sé í  viðvarandi góðu ástandi.